5.1

มะตูมกับคุณประโยชน์ที่น่ารู้เพื่อสุขภาพ

มะตูมเป็นที่รู้จักมักคุ้นกันมานาน เพราะมักนิยมนำไปหั่นเป็นแว่นๆ ตากแดด แล้วนำมาต้มเป็นน้ำหวานที่มีรสชาติหอมหวาน และอร่อยสุดๆ กินได้ทุกเพศทุกวัย และนิยมนำไปเป็นน้ำปานะให้กับพระภิกษุสงฆ์อีกด้วยเนื่องจากมีประโยชน์และสรรพคุณทางยา ทำให้มีการนิยมอย่างแพร่หลายเลยทีเดียว

ลักษณะทั่วไป

มะตูม เป็นไม้ยืนต้นสูงประมาณ 15 เมตร เป็นไม้ผลพื้นเมืองในป่าดิบและบนเนินเขาในที่ราบอินเดียกลางและตอนใต้พม่า ปากีสถาน บังกลาเทศ เนปาล เวียดนาม ลาว และกัมพูชา ใบเป็นใบประกอบ มีใบย่อย 3 ใบ ลำต้นและกิ่งมีหนามแหลมคมกระจายอยู่ทั่วไป ดอกมีกลิ่นหอมไกล  ออกตรงปลายกิ่งหรือซอกใบ ดอกย่อยสีขาว หรือขาวปนเขียว มีผลรูปไข่หรือรูปกลม เปลือกของผลหนาและแข็ง ผลอ่อนมีสีเขียว ผลแก่มีสีเหลือง ภายในมีเนื้อสีส้มปนเหลือง เนื้อนิ่ม มีเมล็ดจำนวนมาก สามารถขยายพันธุ์ได้ทั้งการเพาะเมล็ดและตอนกิ่ง เป็นไม้ที่ทนความร้อนได้ดี และควรปลูกกลางแจ้ง

5.2

ในทางศาสนาฮินดูกล่าวกันว่า พระศิวะประทับอยู่ใต้ต้นมะตูม ดังนั้น จึงพบเห็นต้นมะตูมอยู่ทั่วไปในสวนของวิหารในประเทศอินเดีย ส่วนในไทยถือว่ามะตูมเป็นไม้มงคล นิยมปลูกทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของบ้าน และใบมะตูมยังเป็นส่วนประกอบในพิธีกรรมทางศาสนา เช่น การทำน้ำมนต์สะเดาะเคราะห์ หรือครอบครู เป็นต้น และต้นมะตูมเป็นพันธุ์ไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวัดชัยนาท และผู้ที่ได้รับทุนเรียนหลวงหรืองานสมรสพระราชทานจะได้รับพระราชทานใบมะตูมเพื่อเป็นสิริมงคลด้วย

สรรพคุณของรากและต้น

แก้พิษฝี แก้ไข้ แก้ลมหืดหอบไอ ช่วยบำบัดเสมหะ รักษาน้ำดี ขับน้ำดี รักษาไข้มาลาเรีย/ไข้จับสั่น ขับลมในลำไส้ ใช้เป็นยาแก้ปากเปื่อย แก้สติเผลอ

สรรพคุณของใบ

เป็นยาบำรุงธาตุ ทำให้เจริญอาหาร แก้โรคลำไส้ แก้ท้องเดิน แก้หวัด แก้หลอดลมอักเสบ

5.3

สรรพคุณจากผล

รสฝาด หวานชุ่ม เป็นยาเย็น เป็นยาอายุวัฒนะ ออกฤทธิ์ต่อกระเพาะและลำไส้ ใช้เป็นยาแก้ท้องเดิน ท้องเสียเรื้อรัง แก้บิดและบิดเรื้อรัง แก้ลม แก้เสมหะ แก้มูกเลือด บำรุงไฟธาตุ แก้กระหายน้ำ ขับลมผาย ยาบำรุงธาตุให้เจริญอาหาร ปิดธาตุบำบัดเสลด แก้เจ็บคอ คออักเสบ ร้อนใน ปากเปื่อย เป็นยาระบาย ช่วยย่อยอาหาร บำรุงกำลัง และผลมะตูมมีความพิเศษอีกอย่าง คือ มีฤทธิ์ลดความกำหนัด คลายกังวล ช่วยให้สมาธิดีขึ้น ชาวพุทธจึงนิยมทำเป็นน้ำปานะถวายพระสงฆ์

สรรพคุณของยอดอ่อน ใบอ่อนและใบสด

มีรสฝาดมัน แก้หลอดลมอักเสบ แก้บวม แก้หวัด แก้ผดผื่นคัน แก้ตาบวม แก้ตาอักเสบ เป็นยาบำรุงธาตุทำให้เจริญอาหาร แก้ท้องเดิน

วิธีการนำไปใช้

1.นำผลมะตูมมาหั่นเป็นแว่นๆ แล้วนำไปตากแดด เก็บไว้ต้มเป็นน้ำมะตูมดื่มกิน

2.ผลแก่นำมาต้มดื่มแก้เสมหะและลม บำรุงธาตุไฟ ช่วยย่อยอาหาร

5.4

3.ใบสดนำมาคั้นน้ำกินแก้หลอดลมอักเสบ แก้บวม ผื่นคัน แก้ตาบวม ตาอักเสบ แก้หวัด

4.ยอดอ่อนและใบอ่อนมีรสเผ็ดร้อน อมฝาด เป็นยาบำรุงทำให้เจริญอาหาร แก้ท้องเดิน

5.กินเนื้อของผลสุก เป็นยารักษาอาการท้องร่วง ท้องเดิน โรคลำไส้ ตาแห้งไข้หวัดธรรมดา และรักษาอาการท้องผูกเรื้อรัง

ผลแก่แต่ไม่สุกใช้รับประทานเป็นยาบำรุงร่างกาย รักษาธาตุ บำรุงธาตุไฟ

6.เปลือก ราก ต้น นำมาต้มน้ำดื่มแก้ไข้มาลาเรีย

7.ผลแก่ขุดผิวให้เกลี้ยง ทับพอร้าว ต้มกับน้ำตาลทราย ทำให้มีกลิ่นหอ รับประทานบำรุงธาตุ เรียกว่า น้ำอัชบาล

8.ใช้ทั้ง 5 ส่วน คือ ราก ต้น ใบ ดอก และผล ต้มน้ำดื่มแก้ปวดศีรษะ ตาลาย ทำให้เจริญอาหารได้ดีมาก

 

 

แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับบทความนี้