Fresh Tamarind with leaves

มะขาม..สมุนไพรไทยจากธรรมชาติ คัดสรรหลากคุณสมบัติครบถ้วน

มะขามเป็นไม้ยืนต้นเคียงคู่กับคนไทยมาแต่สมัยโบราณ คนโบราณถือเคล็ดว่า การปลูกต้นมะขามไว้หน้าบ้านและหลังบ้านจะเสริมบารมีให้น่าเกรงขาม ดังนั้น มะขามจึงเป็นทั้งไม้ยืนต้นเป็นมงคลเสริมบารมีของคนภายในบ้านและแปรรูปเป็นข้าวของเครื่องใช้ภายในครัวเรือน นำฝักมาบริโภคทั้งผลอ่อน แก่ และสุก นำยอดมาปรุงอาหาร และให้ร่มเงาที่เย็นสบายเลยทีเดียว

ลักษณะโดยทั่วไป

มะขาม มีถิ่นกำเนิดในแถบแอฟริกา และนำมาปลูกในแถบเอเชียรวมทั้งไทยด้วย ในภาษาอังกฤษเรียกว่า Tamarind เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ที่มากด้วยคุณประโยชน์และสรรพคุณมากมาย มีใบขนาดเล็กเรียวกลมรูปไข่เรียงกันเป็นแพรเหมือนขนนก ออกดอกเป็นช่อมีสีเหลืองครีม ขาว ชมพู มีผลเป็นฝักยาวโค้ง เนื้อในสีขาวเมื่ออ่อน และเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลแดงเข้มเมื่อแก่จัดจนสุก เปลือกฝักสีเขียวเมื่ออ่อนและเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเมื่อแก่จัด

มะขามอุดมไปด้วยคุณค่าทางอาหารทั้งวิตามิน แร่ธาตุมากมายเกือบทุกส่วนสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ ไม่ว่าจะเป็น ราก แก่นลำต้น เปือกลำต้น ดอก ใบสด ฝักอ่อน ฝักแก่จัด เมล็ด ส่วนที่มีวิตามินซีมากที่สุด คือ ในยอดอ่อน ส่วนแคลเซียมมีมากในฝักอ่อน รองลงมาคือมะขามเปียกและยอดอ่อนตามลำดับ และส่วนที่มีใยอาหารสูงที่สุดคือ มะขามสุกจัดหรือมะขามเปียกนั่นเอง

1.2

สรรพคุณของเนื้อมะขามหรือมะขามเปียก

ช่วยเสริมสร้างภูมิต้านทานให้แก่ร่างกาย ต่อต้านอนุมูลอิสระ บำรุงผิวพรรณให้เปล่งปลั่งสดใส ชะลอวัยและการเกิดริ้วรอย บำรุงกระดูกและฟันให้แข็งแรง ช่วยสร้างเม็ดเลือด ลดรอยหมองคล้ำของผิว(ขาหนีบ รักแร้ ข้อพับ) กำจัดแบคทีเรียที่ผิวหนัง กระชับผิวให้สดใสและสะอาด ขจัดคราบสกปรกจากชา กาแฟ บุหรี่ให้กับฟัน รักษารากผม ฆ่าเชื้อราบนหนังศีรษะ ช่วยฆ่าเหา รักษาผดผื่นคันตามร่างกาย ป้องกันการเกิดและรักษาโรคเลือดออกตามไรฟัน บำรุงและรักษาดวงตา ช่วยลดความร้อนในร่างกาย แก้ท้องผูก ขับเสมหะ ละลายเสมหะ ขับเลือดที่ตกค้างของหญิงหลังคลอด

สรรพคุณของฝักดิบ

ใช้ในการฟอกโลหิต ใช้ลดความอ้วน เป็นยาระบายความร้อนเพื่อลดอุณหภูมิในร่างกาย

สรรพคุณของเปลือกมะขาม

ช่วยรักษาแผลสด แผลไฟลวก แผลจากโรคเบาหวาน ช่วยถอนพิษ

สรรพคุณของใบสด

ใช้เป็นยาถ่าย ยาระบาย ขับลมในลำไส้ ช่วยรักษาหวัด ช่วยรักษาอาการไอ ช่วยรักษาโรคบิด ใช้เป็นยาหยอดตารักษาเยื่อตาอักเสบ แก้อาการตามัว ช่วยฟอกโลหิต

1.4

สรรพคุณของยอดอ่อน

มีวิตามินซีสูงที่สุดกว่าส่วนอื่นๆ ช่วยปกป้องตาจากสารอนุมูลอิสระที่เป็นสาเหตุให้เลนส์ตาขุ่นมัว ช่วยให้ร่างกายมีภูมิต้านทานโรคสูงขึ้น

สรรพคุณของดอกสด

ใช้เป็นยาลดความดันโลหิตสูง

สรรพคุณของเมล็ด

ช่วยถ่ายพยาธิตัวกลมในลำไส้ พยาธิไส้เดือน

สรรพคุณของเยื่อหุ้มเมล็ด

ใช้เป็นยาสวยล้างท้อง ช่วยสมานแผลที่ช่องปาก คอ ลิ้น และตามร่างกาย

สรรพคุณเปลือกของลำต้น

แก้ท้องเดิน ช่วยแก้ไข้ตัวร้อน ใช้อมแก้เหงือกบวม แก้ฟันผุ

สรรพคุณแก่นของลำต้น

ช่วยรักษาฝีในมดลูก ช่วยขับโลหิต ช่วยเป็นยาชักมดลูกให้เข้าอู่เร็ว

สรรพคุณของราก

แก้อาการท้องร่วง สมานแผล รักษาโรคเริม รักษาโรคงูสวัด

1.3

วิธีการนำไปใช้

  • เนื้อมะขามเปียก 1 กำมือแช่ในนมสด ผสมน้ำผึ้งและผงขมิ้น ใช้ขัดผิวกาย จะช่วยทำความสะอาดและผลัดเซลผิวเก่าที่เสื่อมสภาพ
  • เนื้อมะขามเปียกผสมดินสอพอง พอกหน้า 20 นาที ผิวหน้าจะกระชับสดใส
  • เนื้อมะขามเปียกผสมนมสดและน้ำนำไปพอกผิวจะทำให้ผิวขาวสดใส
  • เนื้อมะขามเปียกขัดฟันสามารถขจัดคราบกาแฟ บุหรี่ได้
  • เนื้อมะขามเปียกผสมน้ำนำไปนวดหนังศีรษะ ทิ้งไว้ 30 นาที แล้วล้างออก จะช่วยรักษารากผมและฆ่าเชื้อราที่หนังศีรษะ
  • เนื้อมะขามเปียกผสมน้ำและเกลือนิดหน่อย คั้นเอาน้ำดื่มช่วยเป็นยาระบาย
  • เนื้อมะขามเปียกข้นๆ ผสมกับเกลือกินขับเลือดที่ตกค้างของหญิงหลังคลอด
  • เปลือกลำต้น 2 กำมือนำมาต้มกับน้ำปูนใส หรือน้ำ ดื่มกินแก้ท้องเดิน
  • เนื้อในของเมล็ดที่คั่วสุกแล้ว นำมาแช่น้ำเกลือให้อ่อนแล้วกิน 20 เม็ด ช่วยถ่ายพยาธิตัวกลมในลำไส้ พยาธิเส้นด้าย

1.5

  • นำใบมะขาม 2 กำมือต้มน้ำสำหรับอาบ เคี่ยวนาน 30 นาที ใช้อาบแก้ผดผื่นคันตามร่างกาย
  • เนื้อในเมล็ดมะขามคั่วสุก บดให้ละเอียด ใช้ปิดแผลจากโรคเบาหวานได้
  • เนื้อมะขามเปียกใช้แปรรูปปรุงเป็นขนมและของกินเล่นได้อย่างหลากหลาย และเป็นที่นิยม

จะเห็นว่ามะขามนั้นแม้จะมีรสเปรี้ยวปรี้ดทำอาหารก็อร่อยได้หลากหลาย ตั้งแต่ดอก ยอดและผลของมัน แถมยังมากด้วยสรรพคุณทางยาครบครัน แบบนี้คนไทยเราไม่หันมานิยมรับประทานมะขามกันบ้างคงไม่ได้แล้วนะคะ

 

แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับบทความนี้